DKC - Template 3

Mấy năm gần đây, ở Huế người ăn bánh canh đông hẳn lên, từ học sinh, sinh viên, cán bộ... cho đến khách du lịch và nhất là Việt kiều về thăm quê.

Ngoài tranh trướng liễn dân gian, làng Chuồn còn có một thành tựu trong việc gói bánh tét truyền thống của Huế. Kỹ thuật gói và nấu bánh tét phổ biến khắp các làng quê xứ Huế, ở làng Chuồn cũng không có gì khác lạ. Nhưng bánh tét làng Chuồn lại đặc biệt về vật liệu. Tại làng này từ xưa đã khoanh vùng khoảng 20 mẫu ruộng để cấy nếp ngon. Đó là loại nếp thơm, gọi tên là nếp Tây. Tài khéo làm bánh tét làng Chuồn thể hiện trong mọi khâu.

Trước hết là chọn nếp: nếp ngon đều hạt, giã trắng, sàng kỹ tấm cám, không lẫn gạo hay bông cỏ, hạt cát. Nếp được ngâm kỹ, vút thật sạch, để ráo nước (để bảo đảm giữ bánh được chừng nửa tháng). Lá gói bánh là lá chuối sứ không già lắm, có mặt rộng độ bền chắc. Lạt giang vót mỏng dễ cột chặt làm cho bánh ổn định hình thể, và không thấm nước nhiều làm nhão bánh. Nhụy đậu xanh cũng chọn loại đậu xanh mỡ (loại hạt đậu lớn đều), ngâm vút làm nhụy sống. Mỡ lợn là loại mỡ giấy xắt thỏi dài vuông vức góc cạnh. Tiêu, hành, muối nêm vừa ướp đều trong mỡ, thêm một ít muối trộn đều trong nếp.

Khi gói thao tác khéo, để nhụy bánh nằm đúng trung tâm. Đòn bánh gói đẹp giữ vững hình trụ tròn đều, các nuộc lạt buộc khéo đều nhau. Để bánh có màu xanh tự nhiên còn phải bỏ một lượng lá “mật lục” (lá hoang ở bờ bụi có hình thùy, chót lá tóp nhỏ, thân và cành có gai thưa) vào nồi trước khi nấu. Trong quá trình nấu bánh, phải thay nước ít nhất hai lần để khỏi úa màu lá. Giữ lửa đều 12 tiếng làm cho bánh nhừ, giữ được lâu mà hạt nếp vẫn không "sống" trở lại.

Tét bánh bằng chỉ hay sợi gấc làm mặt bánh mịn màng phẳng đẹp, sắp khéo vào dĩa trông như những vầng trăng tròn tươi sáng tỏa hương. Khi ăn, ta cảm nhận vị mềm dẻo của bánh, hương thơm dịu của bánh, vị béo bùi của nhụy bánh và vị cay của tiêu hành, thành một vị tổng hòa thơm ngon, hấp dẫn.

Một tô bún giò hay bún bò hấp dẫn thực khách chính là nhờ chất nước ngon ngọt và thơm. Phải có một lần ăn bún đến chảy nước mắt lúc đó mới cảm được cái hương vị xứ Huế nó thâm trầm như thế nào.
Bún thì không đâu không có, nhưng hình thức của con bún thì mỗi miền mỗi khác.

Ở Hà Nội, xưa và nay cũng la liệt bún "bún riêu, bún chả, bún ốc, bún thang…" mà có lẽ đặc biệt nhất là bún chả, sợi bún rất mảnh lại cuộn từng lá mỏng, còn chả thì là thịt ba chỉ cặp vào thanh tre rồi đem nướng trên than hoa, chẳng khác gì bún thịt nướng ở Huế nhưng ngon hơn nhờ nước chấm và rau húng. Ở Huế cũng thế, có bún giò heo.

Dọc hai bên đường bạn sẽ gặp ngay ở đây những gánh bún rất bình dân nhưng cũng rất ngon, rất đông khách… Một tô bún giò hay bún bò hấp dẫn thực khách chính là nhờ chất nước ngon ngọt và thơm. Đặc biệt là nồi bún, một nồi bằng nhôm dẻo rất mỏng và được người thợ gò xứ Huế gò rất khéo, trông giống một chiếc nồi đồng ngày xưa nhưng sâu và miệng rộng hơn.

Cái nồi được chùi rửa kỳ cọ rất kỹ nên bao giờ cũng sáng trắng, trông rất thích mắt. Ăn một tô bún đang bốc khói, những sợi bún trắng trong nổi bật trên đó là những viên mọc hồng (được viên từ giò sống và thịt cua), những miếng móng giò được ninh mềm nhừ, với một chút màu trắng của những cọng rá và màu xanh của rau sống, húp một ít nước beo béo đậm đà kèm theo một chút gia vị mắm ớt chanh bạn sẽ thấy vô cùng thú vị, vừa cay, vừa nóng, vừa xuýt xoa, vừa nghe vị ngọt của nước bún của thịt chạy dần vào trong thực quản, chắc chắn bạn sẽ không quên được cái hương vị này. Phải có một lần ăn bún đến chảy nước mắt lúc đó mới cảm được cái hương vị xứ Huế nó thâm trầm như thế nào.

Xứ Huế không chỉ mộng mơ với vẻ đẹp nên thơ mà còn làm say lòng người bởi một truyền thống ẩm thực tinh tế, cầu kỳ. Những ai yêu và say mê mảnh đất Huế sẽ không thể quên hương vị của một món ăn dân giã đậm tình người, luôn níu chân bất kỳ du khách nào, đó là Cơm hến.


Hến của xứ Huế ngon và đặc biệt hơn ở bất cứ nơi đâu. Có lẽ vì tạo hóa đã ưu ái cho nơi đây cả một Cồn hến… Cồn hến được coi như mỏ hến, chỉ cách Huế chừng vài ki-lo-met. Đó là nơi vẫn giữ được vẻ đẹp thanh bình, cổ kính tựa như dòng sông Hương. Phù sa của sông đã cho những con hến ngọt lành, sinh sôi nảy nở để người Huế có bát canh ngon, có món Cơm hến nặng tình, nặng nghĩa với những người xa xứ.
Cơm hến là một cuộc hành trình từ cái nghèo, cái dân dã đến sự cao quý, xa hoa trong chốn cung đình, và giờ đây trở thành đặc sản của vùng đất Huế. Xuất thân từ một món cơm độn của nhà nghèo ăn cho qua bữa, thế nhưng món ăn thô mộc ấy lại vang danh đến tận cung đình và được trân trọng, nâng niu như một truyền thống quý báu.

Món ăn bình dị mà chứa đựng bao kỳ công của người chế biến. Hến được đem về rửa sạch, đun sôi rồi cho vào nước lạnh để tách lấy thịt. Thịt hến và nước hến trong là hai vị chủ đạo của Cơm hến, ngoài ra không thể thiếu những thứ gia vị như: mắm ruốc, rau bắp cải, tóp mỡ, ớt màu, đậu phụng nguyên hạt rang dầu, khế chua, rau thơm, bạc hà hay dọc mùng, bắp chuối thái chỉ, nước mắm, hạt tiêu, hành, muối mè, bì lợn rang giòn.


Cơm để làm cơm hến phải nấu vừa chín tới, không dẻo, để nguội rồi được đánh tơi ra từng hạt, ủ trong rá được đậy lá chuối lên trên. Tất cả đều ăn nguội, chỉ có nước hến phải được giữ cho nóng sôi trên bếp. Bát cơm hến được rải lên trên một lớp hến xào, rồi lần lượt cho dúm chuối bào, vài lát khế, ít giá sống, vài cọng rau muống chẻ, nửa thìa đậu phộng rang dầu, dăm bảy miếng da heo chiên phồng, ít hành phi, thìa ruốc, vài lát ớt đỏ...

Thoáng chốc tô cơm đã đầy thơm phức tỏa ta một thứ mùi thơm đặc biệt, mùi thơm dâng lên mũi, vị ngọt thấm vào đầu lưỡi, chất béo lan trong miệng…Bên cạnh đó là bát nước hến nóng hổi, hương thơm lan tỏa như mời mọc, quyến rũ, không gì ngọt đượm như nước hến, thứ nước chắt lọc từ những con hến được tắm dòng nước sông Hương.

Bạn không chỉ ăn mà còn đang thưởng thức hương vị của từng sản phẩm trong bát cơm hến, mọi tế bào, mọi giác quan được cộng hưởng, tạo nên một âm hưởng đặc biệt thật khó quên.


Những bát Cơm hến thơm thảo vẫn kĩu kịt trên gánh hàng rong với tiếng rao nhỏ nhẹ, ngọt ngào rất Huế trên từng con phố, phải chăng vì thế mà Cơm hến trở nên đậm đà đến lạ. Rồi Cơn hến là hai tiếng gợi thương, gợi nhớ đối với những ai “phải lòng” cái nét thanh tao của chốn kinh kỳ. Bởi cơm hến là một phần cốt cách, tâm hồn của của người Huế, góp phần tôn vinh sự giản dị, mộc mạc, thanh đạm mang đầy chất Huế trong mắt bạn bè bốn phương.